iruñea. Aurrez aurre izanda, lehenengo momentutik nabarmentzen da Pello Lizarralde (Zumarraga, 1956) idazlea ez dela gizon arrunta. Atzokoan Auzolan liburudendan Erein argitaletxeak plazaratutako Iragaitzaz -ilunbistan- bere azken liburua aurkeztu zuen, 2003an Larrepetit lanarekin Euskadi Literatura Saria eskuratu zuenetik idatzi duen bakarra. Leial bere estiloari, Lizarraldek "heriotzak goitik behera zeharkatutako liburua" dakar, barruko kezkak eta zalantzak eragile dituela.

Idazlearen hitzetan, liburu honi bidea eman zion irudia ez zitzaion aspaldiko irudi batetik heldu "baizik egunkari batean gertakari orrialdean irakurritako albiste txiki-txiki batetik". Kamioilari batek bere kamioiak harrapatuta autopistako restop bateko aparkalekuan bi egun eman zituen inor ohartu gabe. "Berehala ikusi nuen albiste hartan zegoela idatzi nahi nuen liburua", azaltzen du Lizarraldek. Abiapuntua erabakita, Iruñean bizi den idazle gipuzkoarrak zortzi bat hilabetez itxarotea erabaki zuen "konmozioa gainditu bitartean; azken finean -gaineratzen du-, itxarotea eta lasai egoten jakitea ere idaztea bada".

Heriotzarekin bizi beharraIragaitzaz bere azken nobela hau "heriotzak zeharkatutako liburua da goitik behera, batez ere isiltasun ikaragarri bat dagoelako lerro artean, orrialde artean". Zentzu honetan, egileak dio bere kezkak ez direla ez filosofiko ez erlijiosoak "inondik ere": "Badakit aspaldi zer eskaini dezakeen kristautasunak heriotzaren gainean, alegia, deus ez". Baina hor beste pausu bat eman beharra dagoela dio Lizarraldek, "lagun hurkoaren heriotzak ekartzen baitu berehala asaldatze bat; ez haiek uzten diguten hutsuneagatik baizik gure heriotza begien aurrean jar-tzen digulako. Horri erantzun bat eman behar zaio biziko bagara, eta hori da Martin protagonistak egin behar duena azken batean".

Eleberriak protagonista duen Martinek hildako kamioilariaren ka-mioia garraiatzeko mandatua jaso eta gogo txarrez betetzen du, baina aldi berean kamioia eramatearekin batera hildakoaren zirkulua ixten du eta berea bete ere, hain zuzen, bizi-tzen jarraitu behar du baina herio-tza zer den jakinda. Eta horretarako, nahi baino luzeagoa egiten zaion bidaia horretan jende asko tokatzen du, bai errepidean bai halabeharrez gero ezagutu behar duen herri batean, eta haiek guztiek erakusten diote begiratzen, barrenera ere.

Pello Lizarraldek argitu bezala, Iragaitzaz en agertzen den errepidea ez da Bob Dylan edo Win Wendersen errepide bera; "horiek guztiek oinarri baitute John Forden errepidea, eta hori beti da zerbaiten bila edo ihesian dabilenaren errepidea. Nire errepidea laberinto edo antzeko zerbait da, azken batean sarrera ba da eta irteera inork ez daki badagoen edo ez, baina kontua da ibiltzea!".

"atentzio toke bat" Estilo propioa duen autore honek, atzean filosofia, estetika eta etika baditu, inguratzen gaituen munduarenganako begirada eta erantzuna aldi berean. Izan ere, hauek dira Lizarralde beste idazleengandik bereizten duten ezaugarriak eta bere lanetan erraz bereizi daitezkeenak. "Lizarralderen lanetan estilo propioa badago. Hemen ez dago hasiera, garapena eta amaiera bat beste estilo ezberdinetako literaturan bezala; liburu honetan munduaz berriro hitz egiten al da, gauza konkretua bezala, arnasten, ikusten eta sentitzen dena. Atentzio toke bat da", azaldu zuen Iñaki Aldekoa argitaratzaileak.

Berezko estiloa izanda, Lizarraldek nahiago du irakurleen iritzia jakin. Zumarragarraren aburuz, idazleak "kritikak jasotzeko ateratzen ditugu liburuak", baina ez dago ados azken aldi hontan kritikoekin: "Kritika egin beharrean erreseina zabaldua edo edozein liburuk ekar lezakeen aipamen luzatua egiten dute; arrisku gutxi hartzen dute kritikoek eta horrek amorrazioa ematen dit. Nahiago dut norbaitek esatea ez da irakurri behar honegatik, behintzat arrisku pixkat hartzea, ez baitiote bestela irakurleari laguntzen".